Biogas kan ingezet worden voor stroomproductie, of opgewaardeerd worden tot aardgaskwaliteit (groen gas). Dat laatste gebeurt momenteel eigenlijk alleen als het op grote schaal kan, maar het biogasproject Flexigas gaat binnenkort op Ameland in de praktijk testen of ook kleinschalige en lokale opwerking van biogas interessant kan zijn. Dirkse Milieutechniek (DMT) heeft daartoe een membraan ontwikkeld om op kleinere schaal dan gebruikelijk biogas op te waarderen naar aardgaskwaliteit.

Flexigas is een onderzoeksprogramma gericht op de infrastructuur rondom biogas. Flexigas houdt zich volgens projectleider Johan Boekema bezig met alle facetten van de biogasketen. "Eerst proberen we zo goed mogelijk te vergisten, dan kijken we hoe we zo goed mogelijk kunnen opwaarderen, en we onderzoeken ook de toepassingen van biogas waar geen opwaardering voor nodig is." Flexigas is, net als de 'zusterprojecten' Flexines en Flexiheat, een project van een consortium van hoofdzakelijk Noord-Nederlandse partijen. Vijftien bedrijven en kennisinstellingen, waaronder de Hanzehogeschool, de Rijksuniversiteit Groningen, Kema en TNO, zijn bij het project betrokken.

Gas dat met een biomassavergister wordt geproduceerd (biogas), voldoet nog niet aan de voorwaarden die nodig zijn om in het Nederlandse aardgasnet te worden geïnjecteerd. In biogas zit naast methaan bijvoorbeeld ook koolstofdioxide, koolstofmonoxide en waterstofsulfide. Aardgas bestaat hoofdzakelijk uit methaan en stikstof, dus moet uit het biogas allerlei 'troep' verwijderd worden en stikstof toegevoegd worden om het op te waarderen tot 'aardgaskwaliteit'. Daarna is het van biogas gepromoveerd tot groen gas. Dit opwaarderen kan met verschillende technieken, zoals gaswassing (waarbij vloeistoffen CO2 uit het gas opnemen), PSA (pressure swing adsorption), membraantechnologie of cryogene techniek.

Volgens Boekema kan de nieuwe machine, die de ongewenste gassen uit het biogas filtert met membraantechnologie, het gas opwaarderen tegen ongeveer twee derde van de normale kosten en is de techniek vanaf 100 kuub per uur rendabel inzetbaar. "Het voordeel van membraantechnologie is dat het goedkoper is bij kleinere schaalgroottes. Bij een grote installatie als die van Rova in Zwolle gaat het om 700 tot 1.000 kuub biogas per uur. Daar gebruiken ze gaswassing, maar dat is op kleinere schaal te duur."

Boekema legt uit dat het voordeel van kleinschaliger opwaarderen is dat er dan bij een individuele boer met een vergistingsinstallatie opgewaardeerd kan worden. Nu wordt er op verschillende plaatsen in Nederland gewerkt aan groen-gashubs, waar biogas vanuit verschillende vergisters centraal wordt opgewaardeerd. "Het nadeel van centraal opwaarderen is dat je biogasleidingen moet aanleggen. Maar in biogas zit nog allerlei troep, die in de leidingen kan achterblijven. Het liefste zou je natuurlijk het goede, opgewaardeerde gas willen transporteren", aldus Boekema.

Dat wil volgens hem niet zeggen dat groen-gashubs die nu aangelegd worden, straks overbodig zijn geworden: "Het zal per situatie verschillen wat economisch de beste oplossing is. Als je veel vergistingsinstallaties bij elkaar hebt, dan kun je waarschijnlijk het beste een groen-gashub bouwen. Maar een enkele boer met een vergister heeft veel baat bij lokaal opwaarderen."

"Binnenkort" gaan praktijktesten met de nieuwe techniek van start op Ameland. De vergistingsinstallaties waarbij dit gaat gebeuren, moeten echter ook nog aangelegd worden. Daar hoopt Boekema dit jaar mee te beginnen, zodat volgend jaar de bouw klaar is en met de praktijkproeven begonnen kan worden. Er is bewust voor een eiland gekozen, omdat hier de voordelen van directe opwaardering bij de installatie zelf groter is. Mogelijk komt er toch een klein hubje, waarbij verschillende kleine biovergisters op één opwaarderingsinstallatie worden aangesloten. "We zijn ook aan het bekijken of het uiteindelijk haalbaar is om de bussen op Ameland dan op dat groene gas te laten rijden", blikt Boekema vooruit, "maar dat zal dan nog wel enkele jaren duren."

Het Flexigas project is in maart 2011 officieel van start gegaan met een budget van EUR 3,1 mln. De gemeente Groningen kende EUR 300.000 toe aan het project, en de provincie Groningen draagt EUR 600.000 bij. Koers Noord, Pieken in de Delta en Op-Efro maakten de financiering rond met een bijdrage van bijna EUR 2,2 mln.
 
Bron: Energeia, 1 augustus 2011

Print